We weten steeds beter hoe het moet: serious games ontwerpen

Een paar weken geleden was ik bij een bijeenkomst georganiseerd door de KNAW over serious games. Een van de sprekers was David Shaffer, die vertelde over hun projecten en onderzoek naar wat ze zelf “Epistemische Games” noemen. In zijn betoog was een stuk dat ik opmerkelijk vond: Bij een game die gespeeld werd met jongeren van een jaar of 15 oud moesten de jongeren met elkaar een virtuele stad runnen. In die stad is een groot probleem, namelijk afval (klinkt net echt, niet?). Er is te veel afval en de stortplaats  is vol.

Voorafgaand aan het spel werd de kennis van de spelers gemeten door interviews. De gemiddelde speler zou iets roepen als:

“ze moeten maar een nieuw gat zoeken om het afval in te gooien”.

Ik word altijd een beetje mismoedig als mensen de woorden “ze moeten” gebruiken. Wie zijn die “ze” dan? Kennelijk had de speler voor het spelen een wat simplistisch idee over een complex probleem als afval. Maar (en dit vond ik briljant) na het spelen zei die speler (onvertaald):

Okay, well, first of all, they should have not closed down the recycling plant. They could have cut other stuff, or they could’ve raised taxes to increase revenue….I think they should keep a recycling plant because they should be helping to reduce the amount of waste…They could export the trash, but then that would cost a lot more money too, and they’re making budget cuts….I’d say fundraising…You could rent the fairgrounds, charge for parking, and they can get a certain percentage from the fair people.

Allereerst zou je kunnen zeggen dat de speelster (het was een zij in dit geval) een enorme stap heeft gemaakt in haar taalniveau. Misschien werkt zo’n game wel beter voor taalontwikkeling dan het eindeloos drillen van taaloefeningetjes gemaakt in een programma als Hot Potatoe (zie ook mijn post over leerstijlen). Mooi meegenomen, maar daar ging het niet om in deze game. Waar het wel om gaat is dat we zien dat de speelster na het spelen van de game in staat is om op een hoger niveau te denken over een complex probleem als het afval in de stad.  Ze heeft over technologie, over economie over belangen van mensen en mogelijke oplossingsrichtingen. Ik wil niet zeggen dat ze ‘het goede antwoord weet’ maar er is veel meer nuance en diepgang in haar denken ontstaan.


Afval in Napoli. Bron: http://www.nowpublic.com/napoli_has_a_rubbish_collection_problem_

Games voor Henk en Ingrid
Het ging er de makers van de game niet om om stadsplanners, burgemeesters of directeuren van afvalbedrijven op te leiden. Wel om jongeren een beter denkkader en kennisniveau over een complex stedelijk probleem te geven. Deze aanpak zou wel eens de manier kunnen zijn om complexe problemen (waar ‘de’ oplossing niet voor bestaat) te bespreken met kiezers of belangengroepen.

Ik ken wel wat problemen waar meer diepgang en nuance bij gewenst is in de discussie en aanpak:
de fileproblemen in Nederland
het opraken van aardolie en aardgas (nog 20 jaar maar te gaan in NL!)
wat te doen met de woningmarkt, scheefwonen en villatax
hoe het zit met inflatie, geldcreatie en onze economie (zie bv deze uitleg)
innovatie en de staat van ons onderwijs
klimaatverandering en biodiversiteit
vergrijzing en pensioenen
enzovoort

Voor wie meer wil lezen over epistemische games: http://epistemicgames.org/ en het boek van  David Shaffer.

How Computer Games Help Children Learn
How Computer Games Help

toegepaste games dag op 19 november

Bericht:

Bent u als ontwikkelaar of als (potentiële) opdrachtgever geïnteresseerd in toegepaste/serious games?

Kom dan naar één van de kosteloze sessies van het Expertisecentrum Games en Game-Design tijdens Game in the City op vrijdag 19 november!

Op vrijdag 19 november organiseert het Expertisecentrum Games en Game-Design tijdens de workshopdag van het Game in the City congres in Amersfoort twee sessies: één voor opdrachtgevers, en één voor ontwikkelaars.

Bent u ontwikkelaar van toegepaste games, en wilt u in een open discussie met vakgenoten ingaan op obstakels en oplossingen in het ontwikkelproces? Kom dan vrijdag 19 november van 13.15-14.15u naar de paneldiscussie Toegepaste Games: Trials en Tribulations, die voor en met ontwikkelaars wordt georganiseerd. Doel van deze sessie, gemodereerd door de HKU vanuit het Expertisecentrum Games en Game-Design, is samen met ontwikkelaars sparren over toegepaste games. Samen met een panel van experts zoomen we in op een aantal pitfalls die in de ontwikkelpraktijk vaker voor lijken te komen. Waar lopen ontwikkelaars van toegepaste games tegenaan? Hoe zou je obstakels kunnen oplossen? Hoe pakken anderen dat aan?

Wilt u een game laten ontwikkelen, maar weet u niet goed waar te beginnen? Wilt u graag inzicht in de globale stappen van het ontwikkelproces, of heeft u juist een specifieke vraag waar u tegenaan loopt? Kom dan vrijdag 19 november van 14.15-15.15u naar de sessie Toegepaste Games: Golden Rules voor (Potentiële) Opdrachtgevers, die door het Expertisecentrum Games en Game-Design wordt georganiseerd. In deze workshop wordt uitgelegd waar u als opdrachtgever rekening mee moet houden bij het laten ontwikkelen van toegepaste games, en krijgt u een crash-course vraagarticulatie om uw wensen en verwachtingen in kaart te brengen. Deze sessie wordt geleid door TNO.

Beide sessies zijn kosteloos toegankelijk; het is niet noodzakelijk u apart in the schrijven via Game in the City. Het is echter wel noodzakelijk om u aan te melden bij Eva Nieuwdorp, projectleider voor de gaming sector bij TFI, via en AT taskforceinnovatie.nl.

Het project Expertisecentrum Games en Game-Design is een samenwerking tussen TFI, de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en TNO, en wordt via het Pieken in de Delta programma ondersteund door de gemeente Utrecht, de provincie Utrecht, de gemeente Amersfoort en het ministerie van Economische Zaken.

Verander de maatschappij met games en of sociale media

Mijn trouwe lezers weten dat het een van mijn interesses is: hoe kan je interactieve media (incl. games) inzetten om verandering in te zetten. Is dit medium een krachtige manier om hogere doelen te bereiken? Kan je mensen bewegen om gezonder te eten, socialer te zijn, minder energie te verspillen, jouw politieke programma te steunen, minder vlees te eten, enzovoort? Ik zie wel wat mogelijkheden, zie mijn gedachten hierover in deze eerder post.

Voor wie dit thema ook interessant vindt, de KNAW organiseert een (gratis) syposium over dit onderwerp:

Symposium ‘Game design voor maatschappelijke verandering’
21 oktober 2010
14.00 uur – 17.00 uur
Locatie: KNAW, Kloveniersburgwal 29, Amsterdam
inschrijven en info: http://www.knaw.nl/gaming

De kracht van de kudde

Een interessante ontwikkeling is het inzetten van sociale media voor het bereiken van verandering. Hoe vaak verzuchten mensen niet: “ik zou wel iets willen doen (voor dierenwelzijn, voor het milieu, biodiversiteit, of iets dergelijks) maar ik ben dan de enige. En als ik wat doe in mijn eentje dat heeft geen enkele zin, dus doe ik maar niets”. Het is zo dat als we bijvoorbeeld iets willen doen voor het milieu, dat het veel meer impact heeft als een grote groep een kleine stap maakt, dan dat een paar pioniers hele grote stappen maken. Liever 10.000 mensen die een spaarlamp indraaien, dan 10 mensen die zonnecellen plaatsen op hun dak. En daar blijken de sociale media
krachtig. Greenpeace kreeg Nestle door middel van tienduizenden emails zover om geen zaken meer te doen met een grote oerwoud vernietiger.
Dat is mooi, maar wat ik nog charmanter vind is het Treemagotchi initiatief.

Treemagotchi komt elke twee weken met een actie initiatief, waarbij de deelnemers (meer dan tienduizend al!) zelf een (kleine of grotere) actie doen om iets (kleins of groots) te veranderen waardoor het milieu gespaard wordt. Variërend van installeren van een inktbesparend font tot en met het overstappen naar een milieubewuste energieproducent of bank. Treemagotchi is eigenlijk een digitale boom planten (hierboven zie je mijn boom, die nog wat kaal is, geef ik direct toe) en elke keer als je een actie gedaan heb, wordt je boom wat voller. De onderliggende principes komen goed overeen met de meest recente kennis van motivatietechnieken, zoals het effect van een grote groep (kuddegedrag), het effect van een community en commitment en het delen van (nieuwe) waarden. Dat het helemaal niet hip is om auto te rijden bijvoorbeeld. In dat kader vind ik de vormgeving van Treemagotchi wat minder, het schurkt erg tegen de geitenwollensokken designs aan van organisaties als Milieudefensie en andere rudimenten uit de eerste groene golf. Het is juist de bedoeling dat de nieuwe generatie die het liefst rondloopt in een iApple design zich aangesproken voelt. Maar dit terzijde.

En nu?

Ik zou natuurlijk niet de idealist zijn die ik ben als ik niet zou besluiten met een tip die jij kan doen in 10 minuten, waardoor je een groot verschil maakt:

Wissel van bank. Er zijn twee banken die milieubewust acteren: Triodos en ASN. Overstappen gaat heel makkelijk, ik heb het gedaan, ook voor mijn zakelijke rekening en ik kan zeggen de overstapservice werkt erg goed. Het is de makkelijkste actie die je kunt doen en zonder verder enige moeite of aanpassing van levensstijl van jezelf bespaar je een enorme berg energie, milieu, dieren en mensenleed.En dan heb ik het nog niet gehad over die belachelijke salarissen en bonussen.

Reken maar dat het werkt! Ik heb een vriend die bij een grootbank werkt en daar maken ze zich steeds meer zorgen over de overstappers naar groene banken. Daardoor zijn er nu allerlei groene initiatieven op zijn werk gaande van groene inkoop tot het ontwikkelen van nieuwe groene belegginsfondsen. Vroeger spraken we over zijn nieuwe en grotere leaseauto’s (meervoud u leest het goed!) die hij kreeg van de bank, nu praten we over de groene acties op zijn werk. Is toch een stuk interessanter.

Wat leren docenten maken op de Gamescool?

Gisteren geplaatst op de weblog van Gamescool:

Je vraagt je misschien af wat leraren maken en doen bij de Gamescool opleiding. Welnu, hieronder een paar voorbeelden van de oefeningen die gedaan zijn door docenten in opleiding. (De voorbeelden zijn te bekijken met de gamemaker plugin voor je browser. Als je op de plaatjes klikt, wordt je er vanzelf heen geleid (klik op ‘ja’ om de plugin te installeren)):

Een prachtig afstudeerwerkje van Pauline Maas, zij maakte een memoriegame om te praten over internetgebruik door jonge kinderen. Het lijkt simpel, maar er zit behoorlijk wat geprogrammeerde logica achter:

YoYoGames

Memorie

memorie
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Je leert een aantal ‘klassiekers’ programmeren, doolhofgames, shooters en arcadegames. Hieronder de prachtige bewerking van een klassieke shooter door Jan van Arkel:

YoYoGames

Wingmanprimitievetekeningen

WingManWithNice…
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Michiel van der Blonk maakte als oefening voor het maken van animaties, deze basketbal-actie-animatie. Er zit een hoop physica in!

YoYoGames

Oops

Hoops there it is
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Jan van Arkel componeerde zijn eigen gamemuziek en zette er gelijk een Itunes-look-a-like schermpje achter:

YoYoGames

Cirkels

Itunes-look-a-like
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Een game met logica en spanning. Creatie van Pauline Maas om het genre ‘doolhofgames’ te doorgronden.

YoYoGames

Bomba

Bomba-gamescool
Added: 30 May 2010
By: GameScool

Tenslotte nog een gamesound_voor_de_gamescool gemaakt door Pauline Maas, perfect als achtergrondmuziekje bij een game. Naast al deze oefeningen leren docenten gameplay, gamegeschiedenis, gamedesign, games testen en beoordelen, serious games ontwepen en gebruiken en krijgen ze een hoop materiaal om te gebruiken in de klas.

Ga naar http://www.gamescool.nl/leraren/aanmelden.php om je aan te melden voor de volgende gamescool.

Hoe leren mensen?

Zo af en toe kom je een boek tegen waarbij je denkt: “had ik dat boek maar eerder gelezen!”

Het boek “Liefde voor leren” van Manon Ruijters is zo’n boek waarbij ik dat dacht. Het boek beschrijft het promotieonderzoek van Manon Ruijters. Het gaat over de manieren waarop mensen leren en het is een aanrader voor elke serious game designer en eigenlijk voor IEDEREEN die in het onderwijs werkt. Zelf ben ik de afgelopen jaren betrokken geweest bij een hoop aantal (nieuwe) opleidingen, over internet, gamedesign opleidingen, mijn eigen projectmanagement school en meer recent de online gameschool, en DIEM. Je probeert dan na te denken over hoe je de stof het beste kunt aanbieden.

Ook als je een educatieve game gaat ontwerpen, of het nu een online ‘flash-voor-iedereen’ game wordt, of een meer traditioneel ‘rollen-bord-management’ game, denk je na over de vraag hoe mensen iets nieuws leren door die game.

Manon Ruijters onderscheid 5 leerstijlen:

  1. Kennis verwerven (De klassieke ‘schoolstijl’, bijvoorbeeld een boek van a tot z doornemen)
  2. Leren in sociale setting (leren in een groep van elkaar, ervaringen uitwisselen)
  3. Oefenen (details oefenen in een veilige omgeving)
  4. Kunst afkijken (van een senior)
  5. Exploreren (van ‘alles’ wat leren)

Mensen hebben een natuurlijke voorkeur voor 1 of meer leerstijlen. Als je in je verkeerde leerstijl moet leren, dan levert dat veel frustratie op en leert men in de regel slecht (sub-optimaal). Je kan ook een allergie hebben voor een leerstijl. Dan gaat een boek er echt niet bij je in, of sla je helemaal dicht bij een rollenspel.

Nu blijkt dat de verschillende leerstijlen vrij gelijkmatig voorkomen bij mensen. Oftewel ongeveer 20 procent van de mensen houdt van kennis verwerven, 20% van een sociale leerstijl, enzovoort. In het boek zit een test om je eigen voorkeur te bepalen.

Nu is het ook zo dat het huidige middelbare schoolonderwijs eigenlijk alleen leerstijl “Kennis verwerven” en “Oefenen” aanbiedt. Met andere woorden 60% van de jongeren krijgt onderwijs in een niet passende leerstijl! Stel je voor dat een dokter 60% van zijn patiënten misschien niet een slecht maar ook niet het goede medicijn zou voorschrijven….Zou het zo zijn dat de hoge schooluitval te maken heeft met het niet passend zijn van het onderwijs?

Engels leren met Gamemaker

Een mooi voorbeeld hiervan hoorde ik van Pauline Maas. Toen zij een workshop Gamemaker gaf op een VMBO, kwam de leraar Engels binnen omdat hij zo benieuwd was hoe zij het voor elkaar kreeg dat zijn leerlingen woorden als “width” en “height” konden onthouden, terwijl hem dat niet lukte in de les. Kennelijk was zijn leerstijl (kennisverwerven en oefenen) niet de juiste voor deze leerlingen en door het maken van games (exploreren) leerde ze deze (en andere) Engelse termen zonder moeite.

Games en in bredere zin interactieve applicaties bieden de mogelijkheid om meer leerstijlen aan te bieden en dus onderwijs voor een groter groep passend te maken (er zijn natuurlijk nog veel meer manieren om de bredere mix van leerstijlen aan te bieden, ICT is er maar eentje van). “Liefde voor leren” toont ons de mogelijkheden voor het ontwerp van onderwijs 2.0.

Schrijf je in voor de Gamescool

Na de zomer gaat er weer een verse ronde starten van Gamescool, waarin leraren, docenten en andere mensen die games willen maken met jongeren leren dat te doen. Het zijn 6 online lessen en 2 ‘live’ lessen waarin je alles leert om met jongeren games te kunnen maken. Het is een pittige cursus die een paar uur huiswerk per week kost, maar na het bereiken van een voldoende krijg je ook een echt Gamescool diploma. Misschien ook een mooie gelegenheid om je computervaardigheden bij te spijkeren.

Gameskool

1 oktober gaat de volgende groep docenten van start! Meer info over meedoen, klik hier.Kaart het nu alvast aan bij je schoolmanagement.

Doe mee met Gamescool

Allereerst natuurlijk de beste wensen voor iedereen in 2010!

Het gaat voor mij een spannend jaar worden met gelijk al twee interessante projecten, maar daarover later meer. Want, wat nu (bijna) af is: Gamescool. Gamescool is de online school waar je leert games te maken. In eerste instantie voor docenten en mensen die met gamedesign en jongeren aan de slag willen.

In 9 lessen leer je in 3 maanden tijd hoe je een game kunt ontwerpen, bouwen en testen. Bovendien leer je in de gamescool hoe je als leraar dat kunt gebruiken op school. Naast de online lessen zijn er 2 bijeenkomsten ‘in het echt’.

Ik zoek nog een paar leraren, jongerenwerkers en/of andere geïntereseerden om mee te doen met de betatest die over 2 weken start. Meer info en aanmelden: www.gamescool.nl

Duurzaam(heid) leren

Ik realiseer me dat milieuonderwijs erg belangrijk is. Toen ik op de middelbare school voor het eerst in ‘aanraking’ kwam met zure regen (nog steeds een probleem, maar gelukkig al veel tegen gedaan) en klimaatverandering (dat was toen nog erg ver weg maar nu helaas niet meer) realiseerde ik me niet dat dat onderwijs de basis zou leggen voor de veranderingen die nu mogelijk zijn in de politiek en bij bedrijven.

40 jaar is een gevaarlijke leeftijd
Mijn afstudeerbegeleider aan de TUE zei op een gegeven moment tegen ons studenten: wat je nu leert (over energiemanagement) is vooral van belang als jullie dadelijk 40 worden. Dan zijn jullie pas echt gevaarlijk (lees machtig). En zo is het: de (meeste) babyboomers en ouderen snappen niets van de milieuproblemen. Zij scheiden hooguit braaf hun afval maar veel verder gaat het niet. Zij zullen ook niet zo veel last meer hebben van klimaatverandering of grondstoffenschaarste, alhoewel als zij de 80 of 90 halen zou het wel eens zo kunnen uitpakken dat er geen aardgas meer is om hun bejaardentehuis te verwarmen.

De generatie die nu aan de macht komt (de veertigers) heeft gelukkig meer besef van de ernstige problemen op gebied van klimaatverandering en onze beperkte voorraden fossiele energie (aardolie en aardgas) en dat komt zeker door het onderwijs wat wij veertigers destijds hebben gehad.

De volgende generatie veertigers zal nog bewuster zijn en bereid om te handelen en dat begint nu op de scholen en universiteiten. Goed onderwijs begint met goede voorbeelden. Je kan niet in de les vertellen hoe belangrijk energiebesparing is en vervolgens in de school in allemaal lege lokalen het licht laten branden. Dus het milieu- en energiebeleid van de school zelf is erg belangrijk. Zie bijvoorbeeld mijn blog over computerlokalen en energiegebruik. Maar er is veel meer te winnen. Wat dacht je van zonneboilers voor de verwarming van douchewater in combinatie met warmtewisselaars waarbij het koude douchewater wordt voorverwarmd met warm water dat anders zo het riool in zou stromen. Of het ophangen van een energiespiegel in de hal van de school, waarop het energiegebruik wordt gemeten. Motiveert enorm om de verlichting uit te doen in ongebruikte lokalen. Waarom de kachel niet een graadje lager (elke graad scheelt 8% op je verbruik en is ook veel gezonder dan de kleffe 20-21 graden).

Energiegames:
Deze blog gaat (voornamelijk) over serious games, dus laat ik met tot dat gebied beperken. Hieronder een aantal games die wellicht onderdeel zouden kunnen zijn van een les over duurzaamheid:

Energy Hog
– Een hele lijst van energie en klimaatgames ooit uitgezocht voor een project
– Diverse initiatieven op school van onze zuiderburen
– Veel materiaal van kennisnet over milieu
Science online

Nou ja, wie zoekt, zal heel veel materiaal vinden om de volgende generatie anders te laten denken. Het is belangrijk! Maar het belangrijkste is het rolmodel dat we zelf als docenten en schoolbestuurders spelen voor de volgende generatie.

Dit was mijn laatste bijdrage in het kader van de global action day 2009.

inkoopmanagement game

PieSupply is klaar. De game die ik mocht ontwerpen voor Ranj en Berenschot. Ik ben er erg trots op!

Pie Supply from Ranj Serious Games on Vimeo.

In de game moet je een appeltaart fabriek runnen, dat wil zeggen de inkoop regelen. Je kan dat doen door je leveranciers zoveel mogelijk af te knijpen, maar een verstandig inkoopmanager weet wel beter. Als je gaat samenwerken met je leveranciers win je op de langere termijn. Door deze game (simulatie) te spelen ga je dat inzien.